Life Saving Appliances Code – Kodeks Urządzeń Ratunkowych – jest kodeksem „należącym” do konwencji SOLAS (Rozdział III, art. 34). Zawarte w nim wymagania dotyczą charakterystyk i zdolności następujących elementów:

  • indywidualnych środków ratunkowych – koła ratunkowe, pasy ratunkowe, kombinezony ratunkowe (immersion suit), kombinezony ochronne (anti-exposure suit) oraz środki ochrony cieplnej (thermal protective aid)
  • zbiorowych środków ratunkowych – tratwy ratunkowe, łodzie ratunkowe
  • łodzi ratowniczych
  • urządzeń do wodowania – żurawiki, system swobodnego spadku, morskie systemy ewakuacyjne
  • środków sygnalizacji pirotechnicznej – rakiety spadochronowe, pochodnie ręczne, pławki dymne
  • pozostałych urządzeń – wyrzutnia linki ratunkowej, rozgłośnia statkowa

 
Podstawowe pojęcia dotyczące środków ratunkowych:

  • Urządzenia ratunkowe – mechanizmy służące do opuszczania i podnoszenia z wody zbiorowych środków ratunkowych
  • Jednostka ratunkowa (tratwa lub łódź ratunkowa)  - jednostka pływająca zdolna do utrzymania osób znajdujących się w niebezpieczeństwie od momentu opuszczenia statku
  • Łódź ratownicza – łódź przeznaczona do podejmowania rozbitków z wody, holowania jednostek ratunkowych i ich grupowania

 
 
INDYWIDUALNE ŚRODKI RATUNKOWE
 
Koła ratunkowe
Kodeks reguluje następujące parametry koła:

  • Średnica wewnętrzna nie mniejsza niż 40 cm, masa powyżej 2,5 kg
  • Wykonane z materiału unoszącego się na wodzie
  • Nie podtrzymuje palenia i nie topi się   (w czasie 2 sekundowej ekspozycji na ogień)
  • Nośność 14,5 kg przez 24h
  • Wytrzymuje zrzut z 30m (lub miejsca w którym jest umieszczone w najmniejszym stanie załadowania, w zależności, która wartość jest większa)
  • wyposażenie (koło z lampką, z linką lub pławką świetlno-dymną)
    • linka, o długości 4-krotność średnicy koła
    • pławki świetlne, nie zagaszane wodą,  kolor światła biały, moc 2 cd, światło fixed lub flashing (50-70 błysków/min),  bateria – 2 h
    • pławki dymne, wydzielają dym przez co najmniej 15 min, przy całkowitym zanurzeniu na 10s nie przerywają dymienia

 
Pasy ratunkowe:

  •  Pasy klasyczne – w których pływalność uzyskuje się dzięki materiałowi wypornościowemu
  •  Pasy nadmuchiwane (pneumatyczne) – których pływalność zapewniają napełnione dwutlenkiem węgla komory wypornościowe
  • zakładane w ciągu 1 minuty,  istnieje tylko jedna możliwość założenia
  •  pozwala na skok z 4,5 metrów
  •  obraca ciało w czasie 5s do pozycji na plecach
  •  pływalność po 24h może zmniejszyć się maksymalnie o 5%
  •  Lampki pasów o intensywności powyżej 0,75 cd, z baterią 8h, światło fixed lub flashing (50-70 błysków) - posiada wyłącznik

 
Kombinezon ratunkowy (immersion suit)

  • Zadaniem kombinezonu jest ochrona rozbitka, głównie przed nadmierną utratą temperatury
  • Kombinezony, które nie spełniają wymagań stawianych pasą ratunkowym, muszą być używane razem z pasem
  • Wyposaża się je dodatkowo w lampkę i gwizdek
  • Możliwy do założenia samodzielnie w ciągu 2 minut
  • Podczas 2 s ekspozycji na płomień, nie podtrzymuje palenia i nie topi się
  • Pozwala na swobodne poruszanie się (zejście po drabince, skok do wody, przepłynięcie niewielkiej odległości, wejście na środek ratunkowy)
  • Kombinezony posiadające właściwości izolacyjne nie pozwalają na obniżenie temperatury ciała więcej niż 2°C w ciągu 6h zanurzenia w wodzie o temp. 0-2°C
  • Kombinezony nieposiadające właściwości izolacyjnych, stosowane są razem z ciepłą odzieżą, nie pozwalają na obniżenie temperatury ciała więcej niż 2°C w ciągu 1h zanurzenia w wodzie o temp. 5°C

 
Środki ochrony cieplnej

  • wykonany z wodoodpornego materiału, zmniejszającego straty ciepła
  • okrywa całe ciało wraz z kamizelką ratunkową, z wyjątkiem twarzy
  • możliwy  do zdjęcia w wodzie w czasie nie dłuższym niż 2 minuty, jeżeli przeszkadza w utrzymywaniu się na wodzie
  • stosowany przede wszystkim w środku ratunkowym
  • zdatny w zakresie temperatur -30 ° C do +20 ° C

 
 
ZBIOROWE ŚRODKI RATUNKOWE
 
Tratwy

  • Zbudowane z materiałów syntetycznych, zapewniających utrzymywanie się na wodzie przez min. 30 dni
  • Pływalność zapewniona przez dwie niezależne komory wypornościowe, z których każda z osobna jest w stanie utrzymać tratwę na wodzie obciążoną ludźmi i wyposażeniem
  • Odporne na oddziaływanie temperatur w zakresie –30°C - +60°C
  • Wytrzymałe na zrzut do wody z wysokości 18 m
  • Wytrzymałe na skoki na nie z wysokości 4,5 m
  • Zdatne do holowania z prędkością 3 węzłów z pełnym obciążeniem
  • Wyposażenie tratwy
    • Krążek ratunkowy z linką 30 m
    • Nóż i czerpak, 2 gąbki
    • 2 dryfkotwy (jedna zamontowana na stałe)
    • 2 pływające, składane wiosła
    • Zestaw naprawczy, Pompka powietrzna, Miarka do wody
    • Apteczka pierwszej pomocy
    • Otwieracze do puszek
    • Wodoszczelna latarka + zapasowe baterie i żarówka
    • Lusterko sygnalizacyjne, Gwizdek
    • 6 szt. pochodni ręcznych czerwonych
    • 4 szt. rakiet spadochronowych czerwonych
    • 2 szt. pławek dymnych
    • Zestaw do łowienia ryb
    • Racje żywnościowe – 10 tys. kJ/osobę
    • Pojemniki z wodą pitną po 1,5 litra/osobę
    • Tablica sygnałów alarmowych
    • Reflektor radarowy
    • Tabletki przeciwko chorobie morskiej
    • Środki ochrony cieplnej dla 10% obsady tratwy

 
  Łodzie ratunkowe

  • Konstrukcja wytrzymująca opuszczenie na wodę z kompletem osób i wyposażeniem
  • Wytrzymuje zrzut do wody z 3 metrów
  • Minimalna prędkość 6 węzłów z kompletną obsadą
  • Wytrzymuje holowanie przy prędkości statku 5 węzłów
  • Minimalna prędkość holowania tratwy 25 osobowej z pełnym obciążeniem - 2 węzły
  • 24 godzinny zapas paliwa
  • Wyposażenie zbieżne z wyposażeniem tratwy ratunkowej

Łodzie ratownicze

  • Jeżeli jedna z łodzi ratunkowych spełnia wymogi łodzi ratowniczej pod względem konstrukcji i wyposażenia może zostać uznaną za łódź ratowniczą
  • Statki towarowe powinny być wyposażone w co najmniej jedną łódź ratowniczą a statki pasażerskie, w zależności od ich wielkości, w co najmniej jedną lub dwie łodzie usytuowane na obu burtach
  • Długość:                             3,8 do 8,5 metra
  • Ładowność:                       5 miejsc siedzących i 1 miejsce leżące
  • Prędkość:                           6 węzłów (min 6 godz.)
  • Prędkość holowania:       min. 2 węzły dla największej statkowej tratwy w pełni obciążonej
  • Czas  opuszczania:          max. 5 min.
  • Wyposażenie:                    zbliżone do łodzi ratunkowej lecz nie obejmujące żywności, wody i środków pirotechnicznych

 

URZĄDZENIA DO WODOWANIA I OBSADZANIA
 
Żurawiki

  • Konstrukcja żurawika musi umożliwiać wodowanie środka ratunkowego bez zasilania przy przechyle do 20° oraz przegłębieniu do 10°

MES

  • Morski system ewakuacji jest urządzeniem przeznaczonym do szybkiego przemieszczania osób z pokładu, z którego odbywa się ewakuacja, do pływających jednostek ratunkowych (tratw)

 
ŚRODKI SYGNALIZACJI PIROTECHNICZNEJ

Rakieta spadochronowa

  • umieszczona jest w wodoszczelnej obudowie, posiada nadruk ilustrowanej instrukcji
  • po pionowym strzale osiąga wysokość min 300m
  • na maksymalnej wysokości wyrzuca gwiazdę świecącą na spadochronie, nie należy jej stosować gdy w pobliżu są śmigłowce lub samoloty
  • stanowią integralną całość z urządzeniem zapłonowym
  • Cechy gwiazdy:
    • paląc się,  świeci barwą jaskrawoczerwoną
    • świeci równomiernie (intensywności powyżej30 000 cd)
    • pali się nie krócej niż 40 s
    • opada z prędkością nie większą niż 5 m/s
    • podczas palenia nie uszkadza spadochronu ani wiązań
    • widoczna jest z 15 km w ciągu dnia, 40 km w nocy

 
Pochodnie ręczne

  • umieszczona jest w wodoszczelnej obudowie, posiada nadruk ilustrowanej instrukcji
  • paląc się, świecić barwą jaskrawoczerwoną
  • świeci równomiernie (światłość > 15 000 cd)
  • pali się nie krócej niż 1 minutę
  • po zanurzeniu w wodzie na głębokość 10 cm, pali  się jeszcze  przez okres 10 sekund
  • w nocy dym widoczny jest z 10 km na poziomie morza, z 20 km dla jednostek lotniczych
  • zawiera w sobie urządzenie zapłonowe
  • jej użycie nie stwarza zagrożenia dla środka ratunkowego

 
Pławka dymna

  • jest umieszczona w wodoszczelnej obudowie, posiada nadruk ilustrowanej instrukcji
  • gdy jest używana zgodnie z instrukcją, nie zapala się w sposób wybuchowy
  • wydziela dym o intensywnej barwie, ze stałą wydajnością przez co najmniej 3 minuty, podczas unoszenia się na spokojnej wodzie
  • nie wytwarza płomienia, nie zalewa się
  • po zanurzeniu w wodzie na głębokość 10 cm, palić  się jeszcze  przez okres 10 sekund